taijasa तैजस

Definition: तैजस a. (-सी f.) [तेजसो विकारः अण्] 1 Bright, splendid, luminous; वैराजा नाम ते लोकास्तैजसाः सन्तु ते शिवाः U.2. 12. -2 Made up or consisting of light; तैजसस्य धनुषः प्रवृत्तये R.11.43. -3 Metallic. -4 Passionate. -5 Vigorous, energetic. -6 Powerful, intense. -7 A kind of horse; ते तैजसाः पुण्यवता प्रदेशे भवन्ति पुण्यैरपि ते मिलन्ति Yuktikalpataru. -8 Endowed with the राजस quality; वैकारिक- स्तैजसश्च तामसश्चेत्यहं त्रिधा Bhāg.3.5.3. -सः The highly refined or subtle essence (Vedānta Phil.); विश्वश्च तैजसः प्राज्ञस्तुर्य आत्मा समन्वयात् Bhāg.7.15.54; Muṇḍ.4. -सम् 1 Any metal; Bhāg.11.21.12. -2 Ghee. -3 Intensity, severity. -4 Vigour, energy, might. -5 The group of senses; तैजसे निद्रयापन्ने पिण्डस्थो नष्टचेतनः । मायां प्राप्नोति मृत्युं वा Bhāg.11.28.3. -6 The movable (जङ्गम) world; तस्य तत्तेजसस्तस्माज्जज्ञे लोकेषु तैजसम् Mb.13.85.12. -Comp. -आवर्तनी a crucible.


Dictionary: Apte
Literary Sources:
Synonyms:
Wikipedia: