punar पुनर्

Definition: पुनर् ind. 1 Again, once more, anew; न पुनरेवं प्रवर्ति- तव्यम् Ś.6; किमप्ययं बटुः पुनर्विवक्षुः स्फुरितोत्तराधरः Ku.5.83; so पुर्नभू 'to become a wife again.' -2 Back, in an opposite direction (mostly with verbs); पुनर्दा 'to give back, restore'; पुनर्या -इ-गम् &c. 'to go back, return' &c. -3 On the other hand, on the contrary, but, however, nevertheless, still (with an adversative force); प्रसाद इव मूर्तस्ते स्पर्शः स्नेहार्द्रशीतलः । अद्याप्यानन्दयति मां त्वं पुनः क्वासि नन्दिनि U.3.14; मम पुनः सर्वमेव तन्नास्ति U.3. -4 Further, furthermore, besides; पुनः पुनः 'again and again,' 'repeatedly', 'frequently'; पुनः पुनः सुतनिषिद्धचापलम् R.3.42; किं पुनः 'how much more', or 'how much less'; see under किम्. पुनरपि again, once more, and also; on the other hand. -Comp. -अन्वयः returning; किंवा गतो$स्य पुनरन्वयमन्यलोकम् Bhāg.6.14.57. -अपगमः going away again. -अर्थिता a repeated request. -आगत a. come back, returned; गोव्रजात् पुनरागतम् Ms.11.195. -आगमः, -मनम् coming back, return; भस्मीभूतस्य देहस्य पुनरागमनं कुतः Sarva. S.; इष्टकामप्रसिद्ध्यर्थं पुनरागमनाय च Pūja Mantram. -आधानम्, -आधेयम् renewing the consecrated fire; पुनर्दारक्रियां कुर्यात् पुनराधानमेव च Ms.5.168. -आवर्तः 1 return. -2 repeated birth. -आवर्तिन् a. returning to mundane existence; आ ब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनो$र्जुन Bg.8.16. -आवृत् f. -आवृत्तिः f. 1 repetition. -2 return to worldly existence repetition of birth; करोति पुनरावृत्तिस्तेषामिह न विद्यते Y.3.194. -3 revision, another edition (of a book &c.). -उक्त a. 1 said again, repeated, reiterated. -2 superfluous, unnecessary; शशंस वाचा पुनरुक्तयेव R.2.68; Śi.7.64. (-क्तम्), पुनरुक्तता 1 repetition. -2 superfluity, redundancy, uselessness, tautology; V.5.15; व्यापारैः पुनरुक्त- भुक्तविषयैरेवंविधेनामुना संसारेण कदर्थिताः Bh.3.78. ˚जन्मन् m. a Brāhmaṇa (द्विजन्मन्). पुनरुक्तवदाभासः seeming tautology, appearance of repetition, regarded as a figure of speech; e. g. भुजंगकुण्डलीव्यक्तशशिशुभ्रांशुशीतगुः । जगन्त्यपि सदापायादव्याच्चेतोहरः शिवः S. D.632; (here the first impression of the tautology is removed when the passage is rightly understood; cf. also K. P.9 under पुनरुक्तवदाभास). -उक्तिः f. 1 repetition. -2 superfluity, uselessness, tautology. -उत्थानम् rising again, resurrection. -उत्पत्ति f. 1 reproduction. -2 return of birth, metempsychosis. -उत्पादनम् reproduction. -उपगमः return; क्वायोध्यायाः पुनरुपगमो दण्डकायां वने वः U.2.13. -उपोढा, -ऊढा a woman married again. -क्रीया f. repetition, doing again; न च कृतस्य क्रमानुग्रहार्थं पुनःक्रिया न्याय्या । ŚB. on MS.12.1.16. -गमनम् return, going again. -जन्मन् n. repeated birth, metempsychosis; मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते Bg.8.16. -जात a. born again. -डीनम् a particular manner of flying; Mb.8.41.28. -णवः, -नवः 'growing again and again', a finger-nail. -दारक्रिया marrying again, taking a second wife; Ms.5.168. -नवा hog-weed, Boerhavia Procumbens (Mar. घेटुळी). -पुना (पुनःपुना) Name of a river in Behār; कीकटेषु गया रम्या नदी पुण्या पुनःपुना Vāyu. P. -प्रत्युपकारः returning one's obligations, requital. -प्रसवः (See प्रतिप्रसवः) प्रतिषिद्धस्य पत्न्या अध्ययनस्य पुनःप्रसवे न किंचिदस्ति प्रमाणम् ŚB. on Ms.6.1.24. -भव a. born again. (-वः) 1 transmigration, repeated or recurring birth; metempsychosis; अदृष्टाश्रुतवस्तुत्वात् स जीवो यत् पुनर्भवः Bhāg. 1.3.32; ममापि च क्षपयतु नीललोहितः पुनर्भवं परिगतशक्तिरात्मभूः Ś.7.35; Ku.3.5. -2 a finger nail, hair; Mb.13.111.98; -भविन् m. the sentient soul. -भावः new birth, repeated birth; न गच्छन्ति पुनर्भावं मुनयः संशितव्रताः Mb.12.279.5; मेने पुनर्भावमिवात्मनश्च Bu. Ch.3.25. -भूः f. 1 a (virgin) widow remarried. -2 re-existence. -भोगः 1 repeated enjoyment. -2 return of fruition. -3 repeated possession. -वचनम् 1 repetition. -2 repeated scriptural injunction. -वत्सः a weaned calf that begins to suck again. -वसुः (usually dual) 1 the seventh lunar mansion (consisting of two or four stars); गां गताविव दिवः पुनर्वसू R.11.36. -2 an epithet of Viṣṇu. -3 of Śiva. -विवाहः remarriage. -संस्कारः (पुनःसंस्कारः) repetition of any Saṁskāra or purificatory ceremony.-संगमः, -संधानम् (पुनःसंधानम् &c.) 1 reunion. -2 rekindling the sacred fire when it has been extinguished. -संभवः (पुनःसंभवः) being born again (into the world), metempsychosis.


Dictionary: Apte
Literary Sources:
Synonyms:
Wikipedia: No Wiki page found.
Wiki Articles:

Part of Speech: Coming soon
Gender: Coming soon

Commentary
No commentaries yet.

Discussion
comments powered by Disqus

Similar Words

Search
  

Parse Time: 0.093s Search Word: punar Input Encoding: IAST: punar


Donate