kala कल

Definition: कल a. [ कल्- घञ्] 1 Sweet and indistinct (अस्पष्टमधुर); कर्णे कलं किमपि रौति H.1.78; सारसैः कलनिर्ह्रादैः R.1.41,8. 59; M.5.1. वाग्भिः कलाभिर्ललितैश्च हावैः Bu. Ch.2.3. (Hence -2 Low, soft, sweet (note &c.); melodious, pleasing, निशासु भास्वत्कलनूपुराणाम् R.16.12. -3 Making noise, jingling, tinkling &c.; भास्वत्कलनूपुराणाम् R.16.12; कल- किङ्किणीरवम् Śi.9.74,82; कलमेखलाकलकलः 6.14,4.57; -4 Weak. -5 Crude; undigested. -6 Vigorous. -7 Full. दीनस्य ताम्राश्रुकलस्य राज्ञः Rām.2.13.24. -ला 1 A low or soft and inarticulate tone. -2 (In poetry) Time equal to four Mātrās. -3 (-m. pl.) A class of manes. -लम् Semen. -Comp. अङ्कुरः the Sārasa bird. -अनु- वादिन् m. 1 a sparrow. -2 a bee. -3 the Chātaka bird. -अविकलः a sparrow. -आलापः 1 a sweet humming sound. -2 sweet and agreeable discourse; स्फुरत्- कलालापविलासकोमला करोति रागं हृदि कौतुकधिकम् K.2. -3 a bee. -उत्ताल a. high, sharp. -कण्ठ a. having a sweet voice. (-ण्ठः) (ण्ठी f.) 1 the (Indian) cuckoo. -2 a goose, swan. -3 a pigeon. -कलः 1 murmuring or hum of a crowd. -2 indistinct or confused noise; चलितया विदधे कलमेखलाकलकलो$लकलोलदृशान्यया Śi.6.14; नेपथ्ये कलकलः (in dramas); Bh.1.27,37; Amaru.31. -3 Name of Śiva. -4 resin, pitch. -कूजिका, -कूणिका a wanton woman. -घोषः the (Indian) cuckoo. -चु(चू)रिः Name of a royal family; B. R. -तूलिका a wanton or lascivious woman. -धूतम् silver. -धौतम् 1 silver; कलधौतधौत- शिलवेश्मनां रुचौ Śi.13.21,4.41. -2 gold; विमलकलधौत- त्सरुणा खड्गेन Ve.3. कन्येयं कलधौतकोमलरुचिः कीर्तिस्तु नातः परा Mahār. -3 a low or pleasing tone. ˚लिपि f. 1 illumination of a manuscript with gold. -2 characters written in gold; मरकतशकलकलितकलधौतलिपेरिव रतिजय- लेखम् Gīt.8. -ध्वनिः 1 a low sweet tone. -2 a pigeon. -3 a peacock. -4 the (Indian) cuckoo. -नाद a. having a low and sweet tone. (-दः) a swan; see कलध्वनि. -भाषणम् lisping, the prattle of childhood. -रवः 1 a low sweet tone. -2 a dove. -3 the (Indian) cuckoo. -विशुद्ध a. soft and clear; Ś.5. -व्याघ्रः a mongrel breed between a tigress and panther. -हंसः 1 a gander, a swan; वधूदुकूलं कलहंस- लक्षणम् Ku.5.67. -2 a duck, drake; Bk.2.18; कलमन्य- भृतासु भाषितं कलहंसीषु मदालसं गतम् R.8.59. -3 the supreme soul. -4 an excellent king.


Dictionary: Apte
Literary Sources:
Synonyms:
Wikipedia: