īśvara ईश्वर

Definition: ईश्वर a. (-रा, -री f.) [ईश्-वरच् P.III.2.175] 1 Powerful, able, capable of (with inf.); वसतिं प्रिय कामिनां प्रिया- स्त्वदृते प्रापयितुं क ईश्वरः Ku.4.11; R.15.7. -2 Rich, wealthy Pt.2.67. -रः 1 A lord, master; ईश्वरं लोको$र्थतः सेवते Mu.1.14; so कपीश्वरः, कोशलेश्वरः, हृदयेश्वरः &c. -2 A king, prince, ruler; राज्यमस्तमितेश्वरम् R.12.11; Ms.4.153, 9.278. -3 A rich or great man; तृणेन कार्यं भवतीश्वराणाम् Pt.1.71; R.3.46; Bh.3.59; मा प्रयच्छेश्वरे धनम् H.1.14; cf."To carry coals to Newcastle."-4 A husband; नेश्वरे परुषता सखि साध्वी Ki.9.39. -5 The Supreme God (परमेश्वर); ईश एवाहमत्यर्थं न च मामीशते परे । ददामि च सदैश्वर्य- मीश्वरस्तेन कीर्तितः ॥ Skanda P.; cf. also ईश्वरस्तु पर्जन्यवद् द्रष्टव्यः Brahmasūtra-Śāṅkarabhāṣya. -6 Name of Śiva; यस्मिन्नीश्वर इत्यनन्यविषयः शब्दो यथार्थाक्षरः V.1.1. -7 The god of love, cupid. -8 The Supreme Soul; the soul. -9 The eleventh year (संवत्सर) of the Śālivāhana era. -रा, -री Name of Durgā; of Lakṣmī; or of one of the śaktis; ईश्वरीं सर्वभूतानां त्वामिहोपह्वये श्रियम् (श्रीसूक्तम्); -री 1 Name of several plants and trees; लिङ्गिनीलता, वन्ध्या- कर्कटी, क्षुद्रजटा and नाकुलीवृक्ष. -2 A rich woman. -Comp. -अधीन a. subject to a lord or king, dependent on a a lord or god. -कान्तम् 1 A class of buildings. -2 A ground plan in which the whole area is divided into 961 equal squares (एकषष्टिसमाधिक्यं पदं नवशतायुतम् । एव- मीश्वरकान्तं स्यात् ...... Mānasāra 7.46-48. -कृष्णः Name of the author of Sāṅkhya Kārikā. -निषेधः denial of the existence of god, atheism. -निष्ठ a. trusting in god. -पूजक a. pious, devout. -पूजा worship of god. -प्रसादः divine favour. -भावः royal or imperial state; दानमीश्वर- भावाय Bg.18.43. -विभूतिः f. the several forms of the Supreme god; for a full enumeration see Bg.1.19-42. -सद्मन् n. a temple. -सभम् a royal court or assembly. सभा राजामनुष्यपूर्वा P.II.4.23. -सेवा worship of god.


Dictionary: Apte
Literary Sources:
Synonyms:
Wikipedia: No Wiki page found.
Wiki Articles:

Part of Speech: Coming soon
Gender: Coming soon

Commentary
No commentaries yet.

Discussion
comments powered by Disqus

Similar Words

Search
  

Parse Time: 0.320s Search Word: īśvara Input Encoding: IAST: īśvara


Donate